Διαψεύδοντας κατά το ήμισυ τον Norbert Bolz, που λέει ότι στην εποχή μας η πληροφορία γεννιέται δύσκολα, μα αναπαράγεται εύκολα, ναι, λίγα λεπτά χρειάστηκα για να αποφασίσω ότι αυτό το τεστ μνήμης είναι κομμάτι που με αφορά. Κυρίως, διότι πρώτος εγώ είμαι που γοητεύομαι να μαθαίνω τις μουσικές, μυστικές ιστορίες των άλλων. Ο κάθε άνθρωπος περνάει μια περίοδο που ονειρεύεται πολύ. Εμένα για χρόνια πολλά τα όνειρά μου είχαν συνοδεία δίσκους βινιλίου να γυρίζουν και να ξαναγυρίζουν γύρω απ’ τη θέση τους. Και τιμώντας αυτά μου τα όνειρα (ιδίως όσα παραμένουν ακόμη έτσι), το vinyl section της δισκοθήκη μου είναι μία πλευρά τοίχου απ’ τη μέση μέχρι κοντά στο ταβάνι, που την έχω στην πλάτη μου όποτε γράφω, και σε απόσταση τέτοια που με λίγες κινήσεις το χέρι φτάνει ν’ αρπάξει ό,τι κι όποτε θελήσει. Τα δύο χωρίσματα της κάτω σειράς είναι αποκλειστικά με favourites, κι από κει θα κάνουμε το παιχνίδι. Μάλιστα, κάποια περίοδο που το φόρματ έμοιαζε εξουθενωμένο κι έτοιμο προς οριστική απόσυρση, είχα τις άμυνες να μην αγοράσω τα βινίλιά μου σε cd, και σήμερα νιώθω ότι αυτή υπήρξε μία απ’ τις ορθότερες αποφάσεις που πήρα ποτέ μου. Στη ζωή μου μπορεί να ’κανα λάθη, στη σχέση μου με τους δίσκους που τους αγάπησα ταλαιπωρώντας τους όμως, αντιστάθηκα καλά, πριν απ’ οτιδήποτε συναισθηματικά. Σημειώνω στην τύχη 12 αριθμούς σ’ ένα πρόχειρο χαρτί και με φορά από δεξιά προς αριστερά τραβάω τους δίσκους που αντιστοιχούν. Πολύ ωραία δωδεκάδα! Για να σας πω ό,τι θυμάμαι απ’ την ιστορία του καθενός, πρέπει να σας πω κεφάλαια της δικής μου εν συντομία. Κι αφού ευχαριστήσω τους δύο οικοδεσπότες του μπλογκ «6 ώρα το πρωί» που φρεσκάρισαν τη μοσχοβολιά ενός αγαπημένου τριπ, αρχίζω το μπλα μπλα:

1. BPEOPLE – “Petrified Conditions 1979 - 1981”
Με τη ζελατίνη της μάνας του, σε άψογη κατάσταση και το “$8.98 suggested USA list price” να δημιουργεί συνειρμούς άλλης εποχής. Μου άρεσε πάρα πολύ ο Alex Gibson κι ό,τι έκανε μ’ αυτή του τη μπάντα στο ξεκίνημά της, παρόλο που ’χω χρόνια πολλά κι αμέτρητα να επανέλθω.
2. COCTEAU TWINS – “Garlands”
Εισαγωγής βινίλιο εποχής, μέχρι και τώρα που το ζύγισα στο χέρι κατάλαβα την αξιοπιστία του βάρους του. Η προτιμότερη επιλογή για να ακουστεί οικείο έως βαθμού άκρατης πώρωσης το “Shallow The Halo”.
3. TALKING HEADS – “Fear Of Music”
Επίσης εισαγωγής με ανάγλυφο εξώφυλλο. Αν δεν ήταν χαρτί, θα ’ταν μπακλαβαδωτή λαμαρίνα. Είμαι σίγουρος ότι το ’χα πάρει στο «Μοναστηράκι» σε καλή τιμή, η οποία μου ’χε κάτσει ως ευκαιρία για να αλλάξω την ελληνική κόπια. Είχε από αγοράς το συχνότατο μείον ο δίσκος να ’χει «σφάξει» το κάτω μέρος του φακέλου του ένθετου.
4. TV PERSONALITIES – “They Could Have Been Bigger The Beatles”
Με το εξώφυλλο που ‘χε σε κίτρινο φόντο τη φωτογραφία με το κορίτσι. Η έκδοση της Dreamworld δηλαδή. Θυμάμαι πως από απροσεξία παίζοντάς το στο ραδιόφωνο γύρω στο ’91-’92 είχα κάνει μία χαρακιά στις τελευταίες στροφές του “King and Country”. Πλάνταξα απ’ τη στεναχώρια μου.
5. THE LEGENDARY PINK DOTS – “The Golden Age”
Από τις εισαγωγές της “Penguin” κάποτε. Το “The More It Changes” είναι απ’ τα αγαπημένα μου του Edward Kaspel. Τόσο καλοδιατηρημένος, που αν έχεις περίεργες ορέξεις ξυρίζεσαι κιόλας.
6. SIOUXSIE AND THE BANSHEES – “Once Upon A Time/ The Singles”
Ελληνική κόπια του ’81 με στίχους και φάκελο που διαφήμιζε διάφορα όπως συνήθιζε τότε η PolyGram Ελλάδας. Ήταν δώρο απ’ όταν ήμουν μαθητής και πρέπει να ’ναι απ’ τα πιο παλιά κομμάτια που θυμάμαι να ’χω. Το άκουγα γιατί είχε σερί καλά τραγούδια.
7. 17 PYGMIES – “Jedda By The Sea”
Χέρι-χέρι αγορά της ευρωπαϊκής έκδοσης με στερήματα των φοιτητικών χρόνων. Ο χρόνος κι οι μετακομίσεις τού άφησαν μικρές πληγές στις γωνίες του εξώφυλλου και μια ελαφριά θαμπάδα. Μπορεί να ’ναι και τα μάτια μου, όμως. Κατά τ’ άλλα, κανόνι.
8. M. GIRA/ JARBOE – “Drainland/ Sacrificial Cake”
Έκδοση-φετίχ της Alternative Tentacles το ’95 –υπό την επικεφαλίδα “Swans Related Project”–, που περιείχε 3 δίσκους, ένθετο με στίχους και, κλασικά, κατάλογο της εταιρείας. Αν το ανεβοκατεβάζεις συχνά απ’ τη θέση του είναι σαν να κάνεις βαράκια.
9. JOY DIVISION – “Joy Division”
Σωστά, δεν υπήρξε ποτέ τέτοιος τίτλος. Πρόκειται για 33άρι “black/ red label” bootleg που ’χε μαζί το “An Ideal For Living” συν τα 2 τρακ απ’ τη συλλογή “Earcom 2 Fast”. Ο ήχος των πρωτότυπων ήταν τόσο χάλια που το θέμα «πειρατικό» δεν ήταν αντιδέλεαρ. Ασχέτως που κάποιοι τρίτοι έβγαζαν τα φράγκα.
10. VARIOUS ARTISTS – “Perdurabo”
Να και μία συλλογή. Μάλλον πρέπει να την είχα τσιμπήσει απ’ το “Jazz Rock” ή το “Happening”. Σήμερα έχει και συλλεκτική αξία λόγω του αποκλειστικού υλικού από διάφορους καλούς και μαζεμένους βλ. A Primary Industry, The Wolfgang Press, Band Of Holy Joy, Die Bunker, La Muerte κ.ά. Έχει μείνει σε πλεονεκτική θέση μάλλον λόγω του αφιερώματος κάναμε με το MiC στις συλλογές. Την είχα στο τοπ-11 των αγαπημένων μου.
11. COMMON SENSE – “Sun Comes Up”
Μεγάλη τύχη στο τράβηγμα (θα παίξω και «Λόττο», ελπίζω να κρατήσει). Αυτός είναι απ’ τους σπουδαιότερους αγγλόφωνους δίσκους από ελληνικό γκρουπ ever. Κολλαριστό κι ατσαλάκωτο λες και βγήκε από γυάλα μουσείου. Συγκινούμε να το κρατάω ξανά.
12. SCENIC – “Incident At Cima”
Ένα απ’ τα 1200 αντίτυπα που ’χε κυκλοφορήσει η Hitch-Hyke την άνοιξη του ’95 - το 0566 για την ακρίβεια. Ούτε που το αναζήτησα ποτέ μου σε cd, ούτε και μου έλειψε ποτέ που δεν το ’κανα. Σίγουρα το ’χα πάρει απ’ το “Rollin Under” στη Θεσσαλονίκη. Ο καλύτερός τους δίσκος μουσικά, σε εξαιρετική συσκευασία.

Πάνος Πανότας

Φέρτε για λίγο στο νου το παρακάτω πολύ συνηθισμένο σκηνικό.
Δυο φίλοι μέσης ηλικίας με τις οικογένειές τους τρώνε σε ταβέρνα. Έχουν τσακίσει μερικά κιλά παϊδάκια, κάμποσες μερίδες χοιρινό γύρο, δυο-τρεις μοσχαρίσιες, πατάτες, σαλάτες, τζατζίκια και έχουν πιει μισό κιβώτιο μπύρες. Ένα τυπικό ελληνικό βράδυ με καλή παρέα, μπόλικη μουσική, ποτό, τραγούδι.
Όταν πλέον τα στομάχια δεν χωρούν άλλο φαγητό, οι δυο φίλοι τα λένε καπνίζοντας τα τσιγαράκια τους. Έχουν πολύ καιρό να συναντηθούν:

– Άσε, μωρέ, έκανα κάτι εξετάσεις αίματος πριν μερικούς μήνες και βγήκαν χάλια. Χοληστερίνη στα ύψη, τριγλυκερίδια 300. Είναι αλήθεια ότι αισθανόμουν βαρύς τον τελευταίο καιρό, είχα φτάσει και 102 κιλά.
– Τι σου είπε ο γιατρός;
– Μου πήρε την πίεση και ήταν αυξημένη. Μου είπε να προσέχω το αλάτι και να χάσω κανά κιλό. Μου έγραψε κάτι χαπάκια με ω3 και ω6 λιπαρά, κάτι σαν τα χαπάκια μουρουνέλαιου που παίρναμε μικροί. Αλλά αυτά δεν μου έκαναν τίποτα γιατί μετά από 2 μήνες ξανάκανα εξετάσεις και ήταν πάλι στο ίδιο χάλι.
– Και τι έκανες;
– Τι να κάνω; Μου έχει γράψει κάτι χαπάκια για τα λιπίδια και μου έδωσε να παίρνω πρωί-βράδυ και ένα χαπάκι για την πίεση. Μου είπε να μειώσω τα λίπη και να κόψω το κάπνισμα. Κόβεται μωρέ το κάπνισμα; Και να γυμνάζομαι, λέει. Πότε να γυμναστώ; Σπίτι δουλειά, δουλειά σπίτι. Δεν προλαβαίνω τίποτα, στα γυμναστήρια θα τρέχω τώρα;
– Έπεσε η πίεσή σου;
– Όχι ρε, τι να πέσει. Παίρνω το χαπάκι, όμως, δε φοβάμαι τίποτα. Πως να κόψεις μωρέ το φαΐ, κόβεται; Τι να τρώω, σαλάτες και πορτοκάλια; Πως να χορτάσω; Έκανα μια δίαιτα ένα μήνα και έχασα 5 κιλά. Ψόφησα στην πείνα. Καλά είμαι. Προχθές που ξανάκανα εξετάσεις είχαν πέσει τα τριγλυκερίδια στα 270 και η χοληστερίνη στα 240. Παίρνω και αυτούς τους χυμούς με τα ω λιπαρά και η γυναίκα μου αγοράζει αυτό το βούτυρο που κάνει καλό στην καρδιά. Ωραίο βούτυρο, το έχεις δοκιμάσει; Το πλακώνω στο ψωμί και το διαλύω. Αγοράζω και τυρί και σαλάμι με χαμηλά λιπαρά. Έχει βγει ένα σαλάμι μπύρας χωρίς λιπαρά πεντανόστιμο. Την επόμενη εβδομάδα θα πάω να κάνω και ένα τεστ κοπώσεως.
– Πάντως ο γύρος σήμερα ήταν φοβερός, ε;
– Έσκασα ρε φίλε, το στομάχι μου κοντεύει να εκραγεί. Να παραγγείλουμε μερικές μπυρίτσες ακόμη;
– Το ρωτάς;
– Μου είπαν για ένα καλό γιατρό, θα πάω και σε αυτόν να δούμε μήπως έχει να μου δώσει κανένα καλύτερο φάρμακο γιατί αυτά τα χαπάκια για την χοληστερίνη δεν μου κάνουν τίποτα. Λες να του πω να μου δώσει δυνατότερα χάπια για την υπέρταση; Λένε ότι προκαλούν προβλήματα στύσης, μωρέ. Πάρε ένα πουράκι, έχουν γεύση πορτοκάλι, είναι πολύ ωραία.
– Αυτό το βούτυρο με τα ω3 λιπαρά είναι καλό είπες;
– Βέβαια, έχει σχεδόν την ίδια γεύση με το κανονικό. Νομίζω ότι σε λίγο καιρό θα πέσουν όλα στο φυσιολογικό επίπεδο, και οι χοληστερίνες και τα τριγλυκερίδια και όλα. Δε μου λες, τα παγωτά τα κερνάω εγώ, α, δε θέλω αντιρρήσεις. Κάτσε να φωνάξω το παιδί, θα του πω να φέρει και μερικές κοκακόλες...

Μάθαμε πρόσφατα ότι ο παραπάνω «φίλος» απεβίωσε από έμφραγμα. Είναι πραγματικά ακατανόητο αυτό που έγινε. Και στον γιατρό πήγαινε και τις εξετάσεις του ανά δυο μήνες έκανε και το τεστ κοπώσεως έκανε και τα χαπάκια για την πίεση έπαιρνε και τα χαπάκια για τα τριγλυκερίδια έπαιρνε και μπόλικους χυμούς με καλά λιπαρά έπινε και το βούτυρο που κάνει καλό στην καρδιά έτρωγε... Τι άλλο να έκανε; Να έκοβε το κάπνισμα; Να έχανε τα υπερβολικά κιλά; Να μείωνε το ποτό; Να έκανε υγιεινή μεσογειακή δίαιτα; Να περπατούσε μια ωρίτσα την ημέρα;

Όχι μωρέ, ήταν γραφτό του να πάει από καρδιά...

Bασίλης Παυλίδης

Τ’ ομολογώ! Ζηλεύω αυτούς που αφουγκράζονται το τώρα! Στο συγκεκριμένο τομέα τα αντανακλαστικά μου δεν θα έλεγα ότι είναι και τα καλύτερα, αν και δείχνω σημάδια βελτίωσης με το πέρασμα του χρόνου. Προς τι όμως το ξέσπασμα;

Οι Animal Collective δεν είναι «φρέσκια» ή πρωτοεμφανιζόμενη μπάντα, αυτό είναι σίγουρο. Και ο πλέον φανατικός αμφισβητίας όμως μπορεί να καταλάβει ότι κάτι τρέχει με την πάρτη τους. Προσπάθησα αρκετές φορές ως τώρα να ακούσω τη μουσική τους αλλά τα παράτησα. Μου φαίνονταν κακόφωνοι, κουραστικοί, υπερβολικοί. Επίσης μου έβγαινε και μία σπασμωδική αντίδραση γύρω από το ελιτίστικο σούσουρο που τους περίβαλε.

Ακολούθησε η φετινή τους συναυλία στο Gagarin. Δεν πήγα. Ένας πολύ καλός φίλος που με γνωρίζει χρόνια και μοιραζόμαστε πληθώρα μουσικών ανησυχιών, επέμενε ότι κάνω μεγάλο λάθος. Πέραν όλων των άλλων, είναι ξεχωριστή περίπτωση τα live, υποστήριζε, αφού τους είχε ήδη δει μια ακόμα φορά (ή δύο;) τα προηγούμενα χρόνια.
«Ρε συ, είναι σκέτη ψυχεδέλεια, αποκλείεται να μη σου αρέσουν!», προσπαθούσε ο άμοιρος. Τίποτα εγώ. Και να φανταστείτε ότι το εισιτήριο ήταν κάτι παραπάνω από λογικό.

Εν ολίγοις, νιώθω μεγάλη απογοήτευση τώρα που ακούω το τελευταίο τους πόνημα Merriweather Post Pavilion και ξανασκέφτομαι την απουσία μου από το live. Κάτι μου λέει πως η συγκεκριμένη χρονική στιγμή ήταν κομβική τόσο για τους πάνω στη σκηνή, όσο και για τους κάτω από αυτή. Φυσικά δεν αναφέρομαι μόνο στις εμφανίσεις στην Ελλάδα αλλά στο χρονικό διάστημα που προηγήθηκε της κυκλοφορίας του άλμπουμ.

Το Merriweather Post Pavilion είναι ένα δύσκολο αλλά όχι δυσκολοάκουστο άλμπουμ. Ανεξαρτήτως του ντόρου που επικράτησε και όλων των παρελκόμενων, αξίζει τον κόπο να το ακούσει κανείς. Τολμώ να πω ότι αντικατοπτρίζει το πώς θα θέλαμε να βλέπουμε το σήμερα. Μια γλυκιά, πολυεπίπεδη σύγχυση, ανίκανη να στεριώσει δίχως αναφορές αλλά και πλήρως απρόβλεπτη στο πώς θα εξελιχτεί.

Δε νομίζω ότι έχει ξανασυμβεί κάτι αντίστοιχο τόσο σε εύρος όσο και σε ουσιαστικό αντίκρισμα, από την εποχή των Sonic Youth. Οι αντιστοιχίες αρκετές. Καμία μπάντα από τις δύο δεν έχει εύπεπτο-εύκολο ήχο, τα τραγούδια τους δεν είναι σε καμία περίπτωση ραδιοφωνικά (άντε με εξαίρεση το Sunday από το A thousand Leaves), οι κριτικοί παραληρούν, το breakthrough σε ευρύτερα ακροατήρια -παραδόξως- επετεύχθει από τους «παλιούς» και είναι προ των πυλών για τους «νέους», ενδείξεις εκπτώσεων με σκοπό το οτιδήποτε απουσιάζουν και φυσικά…είναι έκαστοι η επιτομή του “cool”, ένα τσούρμο freak-nerds που όχι μόνο επιβλήθηκαν αλλά πήραν/παίρνουν το αίμα τους πίσω!

Εικάζω πως βιώνουμε την ωρίμανση και εδραίωση μιας σημειολογικής αναφοράς που στο μέλλον θα θεωρείται κάτι παραπάνω από δεδομένη. Μάλλον πρόκειται για την πρώτη μεγάλη indie (άραγε είναι δόκιμος ο όρος ακόμα;) μπάντα των τελευταίων 15-20 χρόνων. Και παρακαλώ ας μην ακούσω κάτι για Blur, Oasis, Pulp, White Stripes, Strokes κλπ. Οι συγκεκριμένοι δεν υπήρχε περίπτωση να μην πετύχουν. Απ’ όποια σκοπιά και να το εξετάσεις.
Εδώ μιλάμε για έναν ήχο ο οποίος όσο σε τραβάει άλλο τόσο σε απωθεί. Θέλει προσπάθεια και αφοσίωση. Ίσως διαψευστώ αλλά καλύτερα να ρισκάρει κανείς μία πρόβλεψη, παρά να καταντάει «μετά Χριστόν προφήτης».

Θα κλείσω αναφέροντας ότι προσωπικά μου αρκεί που μέσα από τους Animal Collective και ό,τι τους περιβάλλει, ωθήθηκα να ασχοληθώ ξανά με δύο άλμπουμ που ενώ τα αγόρασα γεμάτος ενθουσιασμό, τα παράτησα στο ράφι ψιλοαπογοητευμένος. Αναφέρομαι στα Odessey And Oracle των Zombies και Pet Sounds των Beach Boys. Ειλικρινά δεν περίμενα ότι εν τέλει θα μου αρέσουν (ειδικά το δεύτερο). Όπως επίσης δεν περίμενα ότι θα είναι τόσο διασκεδαστικό να ανακαλύπτεις από την αρχή τους παππούδες μέσα από τα εγγόνια. Τώρα, αν πρόκειται περί αυθυποβολής ή ετεροχρονισμένης ανακάλυψης, τι να σας πω; Άβυσσος…

Οι Animal Collective (όπως και οι Sonic Youth) φτιάχνουν μουσική την οποία δεν θα λατρέψω και δεν θα βιώσω έντονα. Ποιος είπε όμως ότι το αυστηρά προσωπικό μου γούστο σχετίζεται με τη σημασία και την προσφορά των συγκεκριμένων κύριων (και κυριών) στο ευρύτερο μουσικό γίγνεσθαι. Εξάλλου λίγη αποστασιοποίηση αποδίδει πάντα σαφώς μεγαλύτερη αντικειμενικότητα.
.
Ένα είναι το σίγουρο πάντως, ότι την επόμενη φορά δεν θα τους χάσω…

ΕσωMiCικές παραπομπές:
-κριτική του άλμπουμ από τον Τάσο Πατώκο εδώ
-κριτική του live στη Θες/νίκη από τον Άρη Καραμπεάζη εδώ

Θάνος Σιόντορος

17/1/09

Εδώ και χρόνια, ο Ξαγάς καυχιέται για τις μαγειρικές του ικανότητες, σε σημείο που να έχει δημιουργηθεί πλέον ένας αστικός μύθος για το αν όντως μαγειρεύει τόσο καλά όσο ισχυρίζεται. Το Σάββατο βράδυ ήταν επιτέλους η ευκαιρία να διαπιστώσουμε αν η πραγματικότητα θα δικαιολογούσε το τόσο hype.

O Ξαγάς έχει τη φήμη του γκουρμέ. Δεν αρέσκεται στις απλές γεύσεις. Μια απλή ζουμερή μπρι(τ)ζόλα με τηγανιτές πατάτες δεν του λέει τίποτα. Αντίθετα, μια μπριζόλα από μοσχαράκι 27 ημερών που τρεφόταν μόνο με γάλα και χορτάρι από την Τρίπολη γαρνιρισμένο με σάλτσα από μούρα, φύκια και ξηρούς καρπούς Αιγύπτου είναι πιο πολύ στο στοιχείο του. Μπήκαμε λοιπόν στο σπίτι με ένα μείγμα δέους και αναμονής για το τι θα ακολουθούσε.

Τελικά ο Ξαγάς ανταποκρίθηκε πλήρως στις περιστάσεις. Το ξεροτραγανισμένο φαλάφελ έστελνε κύματα οργασμού στον ουρανίσκο, ειδικά αν το βούταγες από πριν στο ειδικό ντιπ με βάση το γιαούρτι που υπήρχε παρά δίπλα. (παρέμβαση Διακουράκη: Έπρεπε να υπήρχαν και πιτούλες για να τα τυλίγουμε και να φτιάχνουμε αυτοσχέδιους γύρους). Η πατατοσαλάτα ήταν ιδανικά ισορροπημένη, ενώ ειδική μνεία πρέπει να γίνει στο μυστηριώδες κανταΐφι με την πράσινη γέμιση που αργότερα μάθαμε ότι είναι βασιλικός, άρα αδίκως το παρκάραμε δίπλα στην τηλεόραση νομίζοντας ότι είναι κάτι απεχθές. Τα ζυμαρικά με τα διάφορα χρώματα έδιναν έναν εξωτικό τόνο στο όλο δείπνο (παρέμβαση Διακουράκη: θα μπορούσαν βέβαια να ήταν ζεστά, ενώ δε θα με χάλαγε και λίγο ρεγκάτο από πάνω), τα οποία θα είχα απολαύσει περισσότερο αν δεν τσίμπαγε ο Καραμπεάζης από το πιάτο μου επειδή είχε στραβομάρα και δεν τα είδε όταν πήγε να σερβιριστεί. Τέλος, κάτι άσπρα μπαλάκια (δεν κατάλαβα τι ήταν, πάντως την άλλη μέρα πήγα τουαλέτα κανονικά) άφησαν πολύ καλή εντύπωση, και σκέφτηκα «είσαι μαλάκας που πήρες μόνο ένα» και μετά ντρεπόμουν να πάω να ξαναπάρω για να μη με περάσουν για λιγούρη.

Συνολικά, το δείπνο θα έπαιρνε με άνεση το άριστα, ωστόσο το επιδόρπιο ήταν μια παραφωνία στην όλη γευστική εμπειρία. Από την όψη, το κόκκινο ζελέ με τα κομματάκια από ρόδι να κρυσταλλίζουν από το διάφανο ποτήρι άφηνε καλές υποσχέσεις για ένα ελαφρύ, φρουτένιο κλείσιμο. Με την πρώτη κουταλιά όμως, οι φάτσες όλων όσων δοκίμασαν άλλαξαν χρώμα και οι περισσότεροι το άφησαν διακριτικά κάπου να μη φαίνεται. Εγώ σταμάτησα στην πρώτη κουταλιά γιατί δεν ήξερα αν εφημέρευε το Γενικό Λαϊκό. Ίσως η συνταγή να έλεγε «προσθέστε ένα σφηνάκι Campari για κάθε 6 άτομα», και ο Ξαγάς να έβαλε ένα σφηνάκι στον καθένα ξεχωριστά. (παρέμβαση Διακουράκη: μου θύμισε το «Ροντέκ» που μου έδινε η μάνα μου όταν είχα βήχα, με το μικρό παιδικό πλαστικό κουταλάκι που ήταν δώρο μαζί με το μπουκάλι).

Μπράβο, λοιπόν, στον Ξαγά, και ελπίζουμε την επόμενη φορά να α) φτιάξει επιδόρπιο της προκοπής και β) να έχει καμιά κόκα-κόλα να τα συνοδέψουμε γιατί ήπια τόσο πολύ κρασί που για να επιστρέψω στο σπίτι το οποίο ήταν στο επόμενο οικοδομικό τετράγωνο μου φάνηκε αιώνας.

-8-

Τάσος Πατώκος

This town, is coming like a ghost town

All the clubs have been closed down

This place, is coming like a ghost town

Bands won't play no more...

Ο φόβος έχει κατέβει στην πόλη, τον νιώθεις πηχτό στον αέρα, τον οσμίζεσαι στην ατμόσφαιρα... Ας είναι καλά η εξουσία που τον πουλάει και τα τηλεοπτικά βαποράκια της που τον σπρώχνουν στην αγορά. Έχουμε αθέλητα επηρεαστεί, περπατάμε κοιτώντας εξεταστικά τις γωνίες, με ανησυχητικές ματιές... Είναι παραμονή των Φώτων, οι δρόμοι έρημοι, τα νερά τρέχουν από τις μαρκίζες, κελαρύζουν στους υπόνομους και τις βουλωμένες υδρορροές (γεια σου δήμαρχε με το δέντρο σου!)... Κρύο! Στην πλατεία τα ΜΑΤ έχουν κατέβει με ύφος τσοπανόμαγκα και έχουν στρατοπεδεύσει και στις δύο πλευρές της Θεμιστοκλέους. Λίγο πιο κάτω έξω από το Nosotros τα παιδιά κερνάνε τους περαστικούς... Εξάρχεια, η γη του σουρεαλισμού...

Και δεν έχουν περάσει παρά μονάχα λίγες ώρες από το πογκρόμ της νύχτας. Όταν τα ΜΑΤ, εφαρμόζοντας τις διδαχές των Γερμανικών στρατευμάτων της Κατοχής και τιμώντας τη μνήμη των προγόνων τους ταγμάτων ασφαλείας, εισέβαλαν στην περιοχή μπουκάροντας σε γνωστά άντρα και ...γιάφκες τρομοκρατών όπως σουβλατζίδικα και μπαρ και μαζεύοντας περαστικούς ακόμη και εργαζόμενους! Οι έμποροι της τηλεοπτικής πρέζας μιλάνε απλώς για 72 ...προσαγωγές. Η αστυνομία μας επιτέλους παράγει «έργο»...

Καθόμαστε και κοιτάμε τους κρατικά πληρωμένους κουκουλοφόρους με κρασί και σουβλάκι στο χέρι. Αισθανόμαστε χαζοί μικροήρωες του γλυκού νερού, αλλά όχι, τα Εξάρχεια δεν θα γίνουν απαγορευμένη ζώνη, ούτε no man’s land. Τα Εξάρχεια, ακόμη και με το μύθο ή το παραμύθι τους (ενίοτε και την ...παραμύθα τους) είναι η γειτονιά μας (μια από τις τελευταίες της Αθήνας), είναι οι στιγμές μας, οι έρωτές μας, οι φίλοι μας, οι κρυφές μας γωνίες, οι μουσικές μας, ένα φιλί, μια μπύρα, μια σοκολάτα με ρούμι... Κάτι από όλα αυτά θα προσπαθήσουμε να προασπίσουμε τούτη την Κυριακή (11/01), μαζί με ομάδες κατοίκων των Εξαρχείων, σε μια ολοήμερη γιορτή επαναδιεκδίκησης η οποία θα ξεκινήσει από νωρίς (12 το μεσημέρι δηλαδή, ας μην υπερβάλλουμε!).

Που αλλού; Στην πλατεία...

This town, is ΝΟΤ coming like a ghost town
Why must the youth fight against themselves?
Government leaving the youth on the shelf
This place, is ΝΟΤ coming like a ghost town
Bands will play ΟΝ and ΟΝ...

Αντώνης Ξαγάς

«I love my papa, I love my mama, but most of all I love …Obama»
(στίχος από ένα κομμάτι που έχει γνωρίσει άπειρες παρωδίες, υπάρχει ακόμη και σε version ...Osama, με το πρωτότυπο να λέγεται «Day-O (The Banana Boat Song)», λαϊκό κομμάτι της μπαφονήσου Ιαμαϊκής)

- Μα τι κόσμος! Ένας ημίαιμος (μπάσταρδος δηλαδή) ημίμαυρος με ύποπτο όνομα και χαοτική καταγωγή αφεντικό στον Λευκό (Μαύρο από εδώ και πέρα) Οίκο;

- Πώς μπορεί ένας ...σωματοκτίστης ηθοποιός από ένα άσημο χωριό της Αυστρίας να γίνεται κυβερνήτης της πιο πλούσιας και εμβληματικής αμερικανικής πολιτείας;

-Πως γίνεται μια χώρα που κατοικείται από χαζά «αμερικανάκια» τα οποία δεν ξέρουν ...γεωγραφία και τρώνε μόνο χάμπουργκερ να είναι μακράν (by far που λέμε κι εμείς!) η πρώτη δύναμη στον κόσμο;

- Πώς επιτρέπεται ένα αλβανόπουλο να σηκώνει την τιμημένη ελληνική σημαία στην παρέλαση του Λυκείου της Ανωκάτω Ποταμιάς;

- Σε πόσες γλώσσες του κόσμου υπάρχουν άραγε λέξεις αντίστοιχες με έννοιες όπως φιλέλληνας, ανθέλληνας, μισέλληνας;

- Ποιά θα είναι η πολιτική του Obama για το Κυπριακό; Για το Μακεδονικό; Για τον Γκαγκάτση, την ΕΠΟ, τη διαιτησία;

- Πώς καλείται κλινικά η περίπτωση ατόμου που νομίζει ότι ο κόσμος όλος περιστρέφεται με κέντρο τον ίδιο, ότι τα πάντα συμβαίνουν είτε υπέρ είτε εναντίον του; Ψυχίατρε βοήθεια!

- Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πιστέψει κάποιος ότι ο πολύς κόσμος, ούτε αγαπά ούτε μισεί, αλλά απλά αδιαφορεί για την «υπέροχη» ύπαρξή του;

- Μήπως το τραγου-ρηθέν από τον μπαμπά Κόκοτα «Τι Λωζάνη, τι Κοζάνη», η νοοτροπία του «όλοι ίδιοι είναι» είναι βούτυρο στο ψωμί και ...τυρί στα μακαρόνια για κάθε είδους Μεσσία, Αδόλφο, Εθνοσωτήρα;

- Πόσους έστειλε στα ξερονήσια το «Τι Πλαστήρας, Τι Παπάγος»;

- Μήπως αυτοί που θέλουν να αλλάξουν τα πάντα, οι πολύ επαναστάτες, δεν θέλουν να αλλάξει στην πραγματικότητα τίποτε;

- Είναι δυνατόν από το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» στις 4 Νοεμβρίου να απουσιάζει έστω και μία αναφορά στο γεγονός της ημέρας; (στο ...διπλό του Παναθηναϊκού στη Βρέμη αναφέρομαι φυσικά!)

Αντώνης Ξαγάς

Την εβδομάδα που μας πέρασε ήταν η ευρωπαϊκή ημέρα κατά του αυτοκινήτου στην πόλη, με συμβολική δωρεάν χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς για μια ημέρα. «Αυτά για τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, τις πολιτισμένες, πού να αφήσει ο Έλληνας το ι.χ.!» έσπευσαν να κατακεραυνώσουν τα άλλα δύο μεγάλα μ.μ., αυτά της ενημέρωσης. Κι όταν πάλι, πριν λίγες ημέρες, αναφέρθηκε το μέτρο των διοδίων στις εισόδους του κέντρου της Αθήνας, οι ίδιες συγκρίσεις: «Το 70% των Λονδρέζων χρησιμοποιεί τα μ.μ.μ., ενώ από τους Αθηναίους, μόλις το 20%». Δεν έχει προφανώς σημασία αυτό που διδάσκεται στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, ότι σύγκριση μπορεί να γίνει μόνο μεταξύ όμοιων πραγμάτων και καταστάσεων. Γιατί τι κοινό μπορεί να έχουν τα μ.μ.μ. του Λονδίνου, της Δανίας ή του Βερολίνου, με αυτά της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης;

Για παράδειγμα, τη γερμανική Κολωνία, μια πόλη στο μέγεθος περίπου της Θεσσαλονίκης, εξυπηρετούν είκοσι (20) γραμμές μετρό και τραμ, κι άλλες τόσες λεωφορείων. Είναι τόσο εύκολο να πας οπουδήποτε στην πόλη με αυτά, που η λέξη ‘αυτοκίνητο’ δεν αφορά πραγματικά κανέναν. Έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις του συγκεκριμένου χωροχρόνου. Ποιος έλληνας δηλαδή θα είχε αυτές τις επιλογές και θα επέμενε στη χρήση του ι.χ. του;

Αυτό άλλωστε αποδείχθηκε από τη χρήση του μετρό στην Αθήνα: Τα τρένα γεμίζουν συνεχώς, κι όχι μόνο στους τελικούς σταθμούς, αλλά και από στους ενδιάμεσους. Ο έλληνας, όπως και κάθε άλλος ευρωπαίος, κατάλαβε αμέσως το συμφέρον του κι έσπευσε να κυκλοφορήσει στην πόλη γρήγορα και χωρίς άγχος. Και προπαντός κόσμια, ήσυχα, καθαρά. Γιατί, ως γνωστόν, ό,τι δίνεις παίρνεις. Συνεπές και τακτοποιημένο μετρό, πολιτισμένοι κι ευχαριστημένοι επιβάτες.

Δυστυχώς όμως λίγοι είναι αυτοί, συγκριτικά, που έχουν την τύχη να μένουν κοντά σε σταθμούς μετρό. Για τους υπόλοιπους, που κατοικούν μακριά από τον τόπο εργασίας τους, οι επιλογές είναι οι ακόλουθες: είτε μετακομίζουν κοντά στη δουλειά τους (καθόλου κακή επιλογή, αν και όχι πάντα εφικτή), είτε παίρνουν το λεωφορείο.
Όπερ έστι, το λεωφορείο που περνά κάθε 10-15’, που γεμίζει ασφυκτικά μετά τις πέντε πρώτες στάσεις, που πηγαίνει με ρυθμούς χελώνας, τρώγοντας όλο το μποτιλιάρισμα της υπόλοιπης κίνησης. Με τον επιβάτη αναγκασμένο να γίνει ένα με οσμές, εκκρίσεις και σωματικά μέλη διαφόρων ειδών. Κι όλα αυτά σε ένα ατέλειωτο άγαρμπο κούνημα ‘γκάζι - φρένο’, χωρίς κανένα δέλεαρ ταχύτητας σε σχέση με την υπόλοιπη κυκλοφορία. Για να βγει στο τέλος, σε μια κατάσταση μεταξύ υστερίας, κλειστοφοβίας και αγοραφοβίας, σωματικά καταπονημένος και ψυχικά εξουθενωμένος. Κι όλα αυτά πριν αρχίσει να δουλεύει!

Γιατί δυστυχώς αυτό είναι ακόμα το λεωφορείο στην Ελλάδα εν έτει 2008, αυτά είναι στην πλειοψηφία τους τα περίφημα ελληνικά μ.μ.μ., που σνομπάρουν οι ‘απολίτιστοι Έλληνες’.

Γιατί, αν υπήρχαν στις πόλεις της Ελλάδας άνετα και λειτουργικά μέσα μαζικής μεταφοράς, αμφιβάλλει κανείς ότι όλοι θα παρατούσαν με χαρά τα ι.χ. τους, τετράκυκλα ή και δίκυκλα; Η δυνατότητα επιλογής της καλύτερης λύσης δεν είναι βορειοευρωπαϊκό προνόμιο, αλλά παγκόσμιο - φτάνει όμως να υπάρχει αυτή η λύση. Γιατί όσο δεν υπάρχει, τόσο τα ι.χ. θα μπλοκάρουν και θα μολύνουν τους δρόμους της πόλης και τόσο οι μοτοσικλετιστές θα στριφογυρνούν στις δαιδαλώδεις διαδρομές τους, χωρίς να ξέρουν αν θα γυρίσουν αρτιμελείς στα σπίτια τους.

Κι αυτά δεν τα γράφω προς χάριν των οδηγών, αλλά γιατί βαρέθηκα να χρεώνεται ο μέσος ταλαίπωρος Έλληνας, με εύκολες κρίσεις και κριτικές από πολιτικούς και δημοσιογράφους που έχουν να μπουν σε μ.μ.μ. από τα φοιτητικά τους χρόνια, σε κάλυψη της κρατικής αποτυχίας και ανεπάρκειας να δημιουργήσει σύγχρονα και λειτουργικά μ.μ.μ.

Δηλαδή συχνά δρομολόγια λεωφορείων (εδώ, και με το περιορισμένο κοινό τους είναι ήδη φίσκα), πραγματικούς λεωφορειόδρομους μεγάλης ταχύτητας, στάσεις μετρό σε όλες τις γειτονιές της Αθήνας. Όνειρα φθινοπωρινού μποτιλιαρίσματος; Μάλλον. Στη χώρα που ζούμε προηγείται το ξεπούλημα δημόσιων εκτάσεων, καθότι τα δημόσια ταμεία έχουν πλέον αδειάσει…

Ροζίτα Σπινάσα

Η πρώτη μας επαφή με την Santa Cruz ήταν στις αρχές του ’90 μέσα από το κλασικό παιχνίδι της Epyx, California Games. Βλέπετε η εταιρία τότε ασχολούταν και με τον σχεδιασμό ρούχων και τα λίγα κομμάτια που έρχονταν εδώ ήταν πανάκριβα. Όπως και να ’χει στο παιχνίδι διάλεγες τον χορηγό σου και μπορούσες μετά να διαγωνιστείς στα αθλήματα που περιλάμβανε. Για τους παλιούς να θυμίσουμε ότι την διανομή σε Αγγλία και Αμερική έκανε η πάλαι πότε U.S. Gold. Περάσαμε λοιπόν ένα Σαββατιάτικο απόγευμα στην Santa Cruz για να πάρουμε λοιπόν έτσι και εμείς μια ιδέα πώς είναι ένα κλασικό παραθεριστικό κέντρο στην δυτική ακτή. Μας δόθηκε επίσης η ευκαιρία να ξεδιαλύνουμε γιατί η μισή Αμερική θέλει να μετακομίσει στην California.


Το πρώτο πράγμα που βλέπει κάποιος πριν καν φτάσει στην παραλία είναι ένα skate park. Το συγκεκριμένο έχει δωρεάν πρόσβαση στο κοινό και βρίσκεται εκεί αντί για παιδική χαρά για να κάνουν τα παιδιά εξάσκηση. Όπως θα διακρίνετε στις φωτογραφίες τα παιδιά περιμένουν χαλαρά στην ουρά για το πότε θα έρθει η σειρά τους. Δεν θα πρέπει να μας κάνει εντύπωση, ας μην ξεχνάμε ότι το skateboard ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές εδώ χρόνια πριν κάνει καν την εμφάνισή του στην Ελλάδα. Βλέποντας το πλήθος από τις ράμπες ξυπνούν εφηβικά όνειρα και μας έρχονται αναμνήσεις άπειρων ωρών μπροστά στην οθόνη προσπαθώντας για ένα χρυσό μετάλλιο στο αγώνισμα του skateboard.


Στο βάθος της ίδιας φωτογραφίες διακρίνονται κάποιοι τύποι αραχτοί έξω από ένα μαγαζί για tattoo συμπληρώνοντας έτσι το τοπίο.


Πέρα από τα άτομα που έκαναν κόλπα με BMX και skateboards ιδιαίτερη εντύπωση μας έκανε ο τύπος που έκανε κόλπα με ένα πατίνι.


Συνεχίζοντας συνειδητοποιείς ότι η παραλία είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτές που έχουμε συνηθίσει εδώ στην Ελλάδα. Για παράδειγμα η προβλήτα είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μπορείς να την διασχίσεις άνετα με το αυτοκίνητό σου. Διαθέτει και πάρκινγκ αν θες να σταματήσεις να φας το παγωτό σου αγναντεύοντας τον ωκεανό! Αρκεί να μην έχει πολύ κίνηση γιατί θα φας κάνα εικοσάλεπτο μποτιλιάρισμα στο μπες-βγες.


Παράλληλα με το μέγεθος έρχεται και η τάξη. Πέρα από τις διάφορες ταμπέλες παρατηρούμε ότι όλα είναι οργανωμένα. Ακόμη και τα beach volley βρίσκονται σε συγκεκριμένο σημείο της παραλίας παραταγμένα έτσι ώστε να μην ενοχλούν τους (ελάχιστους) λουόμενους. Οι λόγοι που δεν είδαμε πολύ κόσμο να κολυμπάει είναι διάφοροι. Πρώτος και καλύτερος τα παγωμένα νερά του Ειρηνικού, άλλο το πέλαγος και άλλο ο ωκεανός. Επίσης τα κύματα, ρεύματα κ.λπ. είναι αρκετά επικίνδυνα και θέλουν ιδιαίτερη προσοχή. Τέλος, αν συνδυάσεις τσούχτρες και φύκια king-size, δημιουργούν ένα κλίμα καθόλου φιλικό προς τους κολυμβητές. Γι’ αυτό και στο Baywatch είχαν τόση δουλειά!


Σχετικά με το μέγεθος της παραλίας που αναφερθήκαμε πριν, έχει στηθεί και ένα stage για μια δωρεάν συναυλία! Προσφορά του Δήμου, ξέρετε όπως εδώ έχουμε Κότσιρα, Τσακνή κ.λπ. μόνο που εκεί θα βλέπαμε τον Mark Farner από τους Grand Funk Railroad. Η ποιότητα του ήχου - stage & μηχανημάτων θα έκαναν να ζηλέψει την οποιαδήποτε εδώ καλοκαιρινή συναυλία μεσαίου μεγέθους!


Για όποιον βαρέθηκε να περπατάει και θέλει μια άποψη από ψηλά υπάρχει πάντα το τελεφερίκ. Αρκετά διασκεδαστικό και πρακτικό μιας και οι αποστάσεις είναι όντως αρκετά μεγάλες. Η ιδέα και μόνο να διασχίσει κάποιος όλη την παραλία με τα πόδια είναι αρκετά τρομακτική μιας και εκτείνεται για αρκετά χιλιόμετρα.


Μπροστά από την σκηνή ο κόσμος χαλαρός περιμένει την απογευματινή συναυλία, να ξεκινήσει στις 6. Για τους πιο βραδινούς υπήρχε και δεύτερο show στις 8. Όπως βλέπετε η καρεκλίτσα είναι απαραίτητο αξεσουάρ όπως και κάποια πιο ζεστά ρούχα μιας και με το που πέφτει ο ήλιος η θερμοκρασία κατεβαίνει αρκετούς βαθμούς κάνοντας το μακρυμάνικο απαραίτητο. Επίσης η νοοτροπία είναι τελείως διαφορετική και ο Marilyn Manson να έπαιζε σίγουρα θα είχε διαφορετικό κόσμο αλλά όσοι ήθελαν θα βρίσκονταν χαλαροί στις καρεκλίτσες τους με το cooler γεμάτο μπύρες δίπλα τους. Βλέπετε η μουσική προσφέρεται για χαλάρωση και ευχαρίστηση και όχι για ξέσπασμα!


Αφήνοντας την παραλία πίσω μας και παίρνοντας τον δρόμο για το Monterey (ναι αυτό που γίνεται το φεστιβάλ) περάσαμε και από την River Street. Αυτή όπως λέει και η ταμπέλα είναι η οδός που διασχίζει το κέντρο της πόλης με μαγαζιά και εστιατόρια δεξιά και αριστερά. Η μέρα έτσι και αλλιώς έφτανε στο τέλος της και η εμπειρία της διανυκτέρευσης σε motel μας περίμενε. Την επόμενη φορά που θα έρθουμε μπορεί να μην κρατάμε σανίδα για surf ή skate αλλά ένα ζευγάρι Inline-skates για να κάνουμε την βόλτα μας στο Pier όπως στο California Games θα τα έχουμε σίγουρα, ίσως και κάνα frisbee για την παραλία.

Φωτογραφίες: Anna Kweskin

Χρήστος Αναγνώστου

[Fuzz Club, 2/5/2008]

Με τη σκιά των drum machine και των προηχογραφημένων αρετών της Apple να πέφτει αναιδώς ευδιάκριτη επάνω στο μόνιμα εκταφιασμένο σώμα του τυπικού rock ’n’ roll, η φετινή άνοιξη μπήκε με τον Mark Lanegan σε ρόλο άχαρου Χάρου που απειλεί να φέρει πίσω το χειμώνα. Πλάι του και λίγο πιο χαμηλά ο περισσότερο δικός μας Greg Dulli, σε ρόλο παρουσιαστή ενός προαναγγελθέντος μαύρου ροκ βαριετέ. Και κάτι μουσικοί του ροκ συρμού, από αυτούς που συμμετέχουν για δυο φεγγάρια σε μια μπάντα, κατοχυρώνουν το όνομά της και έπειτα κάνουν περιοδείες με δαύτο.

Οι Gutter Twins είναι ένα έμφυλο αυτοσαρκαστικό αστείο της γενιάς του grunge προς τα νεότερα ροκ ακροατήρια. Μιλάνε για γκόμενες και απροσδιόριστα ζόρικες καταστάσεις και επικαλούνται την underground καταγωγή τους για να δικαιολογήσουν την ατολμία της ύπαρξής τους.

Το δίδυμο Lanegan-Dulli μου έφερε στο μυαλό την απέχθεια που ένιωθα ως punk orientated νεόκοπος ακροατής και άκριτα ανώριμος αρνητής του ροκ ορθολογισμού προ δεκαπενταετίας περίπου (και βάλε μεγάλε…) για ντουέτα πανηγύρια του τύπου Coverdale-Page και λίγο αργότερα Page-Plant. Όπου Page βάλτε τον Lanegan ασφαλώς. Που χρειάζεται ολάκερο αναπηρικό «π» και όχι απλό συνεταίρο-δεκανίκι για να περιφέρει το αποτοξινωμένο σαρκίο του στον ροκ πλανήτη του 2008. Ας τον σπρώξει κάποιος να γκρεμοτσακιστεί επιτέλους…

Καίτοι δηλωμένος οπαδός του Dulli, μετά το πέρας της βραδιάς καταδέχτηκα να παραδεχτώ ότι ο Lanegan του μετάγγισε πράγματα που έλειπαν έντονα στα έσχατα χρόνια της άνευ αλκοόλ απόγνωσής του για να μεταλλαχθεί επιτέλους στον crooner που ποτέ δεν υπήρξε. Το αστείο των Twilight Singers απέκτησε κύρος, δέος και ολίγη από σοκ με την προσθήκη της βαριάς φιγούρας και κυρίως της μονότονης καθοδηγητικής φωνής του δεύτερου μεγάλου Mark της ροκ Αμερικής των 90s.

Το Saturnalia –όχι ότι μέτραγα κιόλα…– αλλά πρέπει να ακούστηκε ολάκερο στο πρώτο μέρος του Παρασκευιάτικου προγράμματος. Και όταν λέω ότι ακούστηκε το Saturnala το εννοώ. Όσοι φρόντισαν να πιάσουν θέση στις μπροστινές σειρές και δεν ήταν γκόμενες που λιγουρεύονταν τον Lanegan, δεν μπορεί να μην πρόσεξαν ότι ο drummer και ο ρυθμικός κιθαρίστας/ πληκτράς δεν κουράστηκαν και πολύ καθότι σταθερή υπήρξε η υποβοήθηση από τον μηχανικό ήχου.

Θα μου πεις ότι στους Pet Shop Boys μέχρι και τα φωνητικά είναι προψημένα αλλά κάθε φορά σου τους αποθεώνω, και θα σου πω κι εγώ τότε να σταματήσεις όλα τα κατεβατά της αληθινής πίστης στη μουσική τα οποία επικαλείσαι για να ακούς ροκ και πάλι ροκ και ροκ ξανά από την αρχή.

Έπειτα από την ημιθανή απόδοση του Saturnalia, όπου σε ένα πλήθος ομοιόμορφα γοητευτικών τραγουδιών ξεχώρισε για μια ακόμη φορά η στιγμή που ο Mark διασκεύασε τον Tom στο Seven Stories Underground, ήρθε η ώρα του νοσταλγικού γλεντιού, με μερικά από όλα όσα θα ήθελες να ακούσεις σε ένα live των πρώην ηγετών των Afghan Whigs και Screaming Trees.

Λίγο πριν το τέλος, πειστήκαμε επιτέλους ότι ο Mark Lanegan δεν είναι πλέον πρεζάκιας. Κατάφερε να αποστηθίσει ένα κείμενο που δεν αποτελεί στίχους τραγουδιών και με περισσή χάρη παρουσιάζοντας τον συνεργάτη του εκστόμισε τις βαρυσήμαντες λέξεις “Mr Greg Dulli” χωρίς να κοπιάσει στο ενδιάμεσο. Όπως κόπιαζαν όλοι προσπαθώντας να θυμηθούν ποιο είναι αυτό το κομμάτι που μοιάζει στο Number Nine, πριν το οριστικό Kalinichta (Music Inc.).

Βρε… άντε από εδώ με τα zombie του ροκ που ξεχρεώνουν συναλλαγματικές σε κλινικές αποτοξίνωσης… που για χάρη τους παράτησα την Diamanda που μετέτρεψε το Υπάρχω από κλαψούρισμα σε Κραυγή. Ποτέ ξανά τέτοια λάθη.

Άρης Καραμπεάζης

Στην Ελλάδα λέγεται με καμάρι ότι στη χώρα μας, όπως και στις γείτονες χώρες της Μεσογείου, οι οικογένειες είναι πολύ δεμένες μεταξύ τους, ενώ στις χώρες του βορρά οι ‘κρύοι’ ευρωπαίοι δεν νοιάζονται το ίδιο για το ‘θεσμό της οικογένειας’.

Πράγματι, στις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες οι σχέσεις γονιών και παιδιών χαλαρώνουν μετά την ενηλικίωση. Αυτό όμως δεν οφείλεται σε έλλειψη κάποιας ορμόνης οικογενειακής πίστεως, όπως αρέσκονται να πιστεύουν οι συντοπίτες μας. Στην πραγματικότητα, ο λόγος γι’ αυτό είναι η ύπαρξη μιας εύρυθμης και αξιόπιστης κρατικής λειτουργίας, η οποία παρέχει στο νέο ενήλικο τα απαραίτητα εχέγγυα για την ανεξαρτητοποίησή του. Έτσι, η οικογένεια, το ‘κύτταρο’ της κοινωνίας, περιορίζεται, ορθά, στον πραγματικό ρόλο της ανατροφής των νέων ατόμων της κοινωνίας, όσο αυτά είναι ακόμη μικρά, ενώ στη συνέχεια η κοινωνία μπορεί να τα αποδεχθεί, να τα υποστηρίξει και να ωφεληθεί συνάμα από αυτά, ως ώριμους και υπεύθυνους νέους πολίτες της.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει την παροχή μιας ικανής προς αυτό το σκοπό εκπαιδευτικής προετοιμασίας, τη διάθεση θέσεων εργασίας και την οικονομική γενικά υποστήριξη του ατόμου, ώστε αυτό να ενσωματωθεί με επιτυχία στο κοινωνικό κρατικό σύνολο, και να ανταποδώσει τις παραπάνω παροχές, με τα ωφελήματα της εργασίας του και της ενεργούς πολιτικής παρουσίας του.

Τότε μόνο ολοκληρώνεται στην ουσία ο απογαλακτισμός του, ο οποίος αντιμετωπίζεται με ικανοποίηση και από τις δύο μεριές, και των γονιών και του παιδιού. Το σημαντικότερο, ο οικογενειακός δεσμός, μέσα στον οποίο το νέο άτομο ανατράφηκε και αυτοπροσδιορίστηκε, δίνει τη θέση του στο δεσμό του ατόμου με την κοινωνία, μεταξύ των οποίων δημιουργείται μια (νέα) σχέση εμπιστοσύνης, κοινών στόχων και προσπαθειών.

Φυσικά, τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο ιδανικά, είναι όμως γεγονός ότι μια ώριμη και υπεύθυνη κοινωνία δημιουργεί τις παραπάνω συνθήκες ανεξαρτητοποίησης των νέων πολιτών της, την οποία υποστηρίζει και από την οποία επωφελείται. Γι’ αυτό και στις χώρες που υπάρχουν οι βασικές δυνατότητες ατομικής αυτονόμησης, η οικογένεια περνάει σε δεύτερο ρόλο, και τα μέλη της (γονείς και παιδιά) καλλιεργούν την προσωπική, ανεξάρτητη πορεία τους.

Τι συμβαίνει όμως, όταν σε ένα κράτος δεν υπάρχει η κατάλληλη υποδομή, που να επιτρέπει την αυτόνομη αξιοπρεπή υπόσταση των ατόμων-πολιτών του; Όταν δηλαδή δεν μπορεί να υποστηρίξει την οικονομική ανεξαρτησία τους, από τη μία, αλλά και ούτε εμπιστοσύνη σε κοινούς στόχους και σε μια αξιόπιστη κρατική λειτουργία μπορεί να δημιουργήσει, από την άλλη; Τότε, μοιραία, τις παραπάνω λειτουργίες συνεχίζει να επιτελεί η οικογένεια, και μετά την ενηλικίωση των νεότερων μελών της.

Και οι γονείς, πιστοί στο οικογενειοκρατικό μοντέλο που κληρονόμησαν, αναλαμβάνουν πρόθυμα, πέραν από την ευθύνη της ανατροφής, και τον ρόλο της αποκατάστασης των παιδιών τους. Κι όλα αυτά, σε μια σχέση εξάρτησης που απέχει παρασάγγας από μια ‘ανιδιοτελή αγάπη’, και αγγίζει δυσθεώρητες συναισθηματικές και όχι μόνο δοσοληψίες.

Στην πράξη αυτό σημαίνει, όπως το ζούμε στη βαθιά οικογενειοκρατική χώρα μας, ότι οι γονείς θα υποστηρίξουν οικονομικά τις σπουδές των παιδιών τους και στη συνέχεια θα φροντίσουν να τους βρουν μια ‘αξιοπρεπή’ δουλειά (αν ‘αξιοπρεπής’ δουλειά δεν βρίσκεται, τότε θα φροντίσουν να παρέχουν ένα ‘αξιοπρεπές’ χαρτζιλίκι). Επίσης οι γονείς συνδράμουν (αν δεν αναλαμβάνουν εξολοκλήρου) τις σοβαρές οικονομικές υποχρεώσεις των παιδιών τους, όπως η αγορά αυτοκινήτου και ακινήτου. Ο σημαντικότερος όμως, ρόλος στην (ενήλικη) ζωή των παιδιών τούς επιφυλάσσεται όταν αυτά αποκτήσουν τα δικά τους παιδιά: Τότε οι γονείς αναλαμβάνουν κυρίαρχο ρόλο στην ανατροφή των εγγονιών τους, τα οποία αγκαλιάζουν ως τα ‘νέα παιδιά’ τους.

Φυσικά, όλες οι παραπάνω οικογενειακές ‘παροχές’ δεν αποτελούν γονεϊκούς καταναγκασμούς, μα τα ‘παιδιά’ τις αποδέχονται με μεγάλη ευχαρίστηση, πληρώνοντας το ισόβιο τίμημα της εξάρτησης κι ενοχικής υπακοής στις γονεϊκές ατέλειωτες προσταγές.

Τι μπορεί όμως, να περιμένει κανείς από ένα κράτος, το οποίο στην ουσία έχει αντικατασταθεί από το μηχανισμό της οικογένειας; Πολίτες με μηδενική κοινωνική συνείδηση, ταμπουρωμένους στα ατομικά και οικογενειακά τους μικροσυμφέροντα, εξαρτημένους οικονομικά και ψυχικά από οιδιπόδειες υδροκέφαλες σχέσεις που θα έπρεπε να έχουν κλείσει τον κύκλο τους πολλά χρόνια πριν.

Κι όμως, το κράτος –το δυσλειτουργικό, ανεπαρκές κράτος– βγαίνει κερδισμένο από την παραπάνω κατάσταση: από τη μία, διότι οι βασικές του ευθύνες και υποχρεώσεις μετακυλίονται στους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι, δρώντας στο σχήμα της οικογένειας, καλούνται να τα κάνουν όλα μόνοι τους. Από την άλλη, οι ανώριμοι, ευθυνόφοβοι και φοβικά προσκολλημένοι στην οικογενειακή σκέπη νέοι πολίτες, αποτελούν το ιδανικό μοντέλο που ποτέ δεν θα αντιδράσει και δεν θα διεκδικήσει τα δικαιώματα και τις παροχές που το κράτος του οφείλει. Ούτε και θα απειλήσει την κρατική εξουσία και σταθερότητα.

Κάπως έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος παραγωγής δυσαρεστημένων, μα ανίκανων να αντιδράσουν πολιτών, οι οποίοι περαιτέρω (και κατά το ‘αγαστό’ γνωστό μας τρίπτυχο) καταπίνουν εύκολα το χρυσό χάπι των εθνικιστικών και θρησκευτικών κορόνων που τους παρέχονται απλόχερα. Γιατί το επόμενο στάδιο μιας απογοητευτικής και αδιέξοδης κοινωνικής ζωής είναι η αναζήτηση στόχων και ιδανικών σε θεωρητικά σχήματα και κούφιες ιδέες, όπως είναι τελικά η «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια».

Ροζίτα Σπινάσα

Αυτό το θέμα είναι και το πιο επίκαιρο στη χώρα μας. Όλοι είδαμε πόσο καλά δούλεψε η τηλε-εκκλησία με το τηλε-πένθος του Χριστόδουλου. Και η θρησκεία, που πρόκειται στην ουσία για μια συλλογική πεποίθηση, βρίσκεται σε άμεση σχέση με τη λειτουργία της κοινωνίας και τον τρόπο ζωής των μελών της. Όσο πιο ελεύθερα λειτουργεί μια κοινωνία, τόσο πιο ανοιχτή είναι η θρησκεία, και το αντίστροφο - για παράδειγμα θα επικαλεστώ και πάλι την αρχαία πόλη-κράτος και το δωδεκάθεο, μια απόλυτα χαλαρή και ανθρωποκεντρική μορφή θρησκείας.

Η θρησκεία λοιπόν, δηλαδή η άλογη πίστη σε μια ανώτερη δύναμη και αποδοχή των οδηγιών διαβίωσης που αυτή θέτει, παραμερίζει το στοιχείο της λογικής και λειτουργεί στο θυμικό του ανθρώπου. Σε αυτό αφορά και αυτό πραγματεύεται, ανάλογα με τη θέση που παίρνει η κάθε θρησκεία απέναντι στη ζωή. Σε αυτό το σημείο όμως, σημασία δεν έχουν τα αρχικά δόγματα και πεποιθήσεις του ιδρυτή της, μα η εξέλιξή της στο χρόνο, δια μέσου της εκκλησίας, η οποία την εκπροσωπεί και τη διαχειρίζεται.

Μια εξέλιξη που στη συντριπτική πλειοψηφία των θρησκειών παγίωσε έναν ακόμα θεσμό εξουσίας, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση του βαθύτερου, αρχέγονου ανθρώπινου φόβου: Του αναπόφευκτου θανάτου και του τι περιμένει τον άνθρωπο μετά από αυτόν. Όσον αφορά τη θρησκεία των δυτικών κρατών, ο χριστιανισμός, σε αγαστή συνεργασία με τις μοναρχικές εξουσίες των κρατών του μεσαίωνα, βούτηξε για αιώνες τα ανίσχυρα άτομα στο φόβο και τις τύψεις της αμαρτίας.

Με τις αρχικές κατευθύνσεις του χριστιανισμού να χάνουν το αρχικό νόημά τους και να καταλήγουν σε όργανα σκοταδισμού και απαγόρευσης στην ουσία κάθε ελεύθερης και κριτικής σκέψης, μέχρι που ο διαφωτισμός ανακάλυψε κι αναστύλωσε το μοντέλο του ελεύθερου-σκεπτόμενου πολίτη. Αυτό που τέθηκε πλέον ως ζητούμενο, είναι η ύπαρξη ελεύθερης σκέψης, απαλλαγμένης από σκοταδιστικούς φόβους και δεισιδαιμονίες.

Η απελευθερωτική αυτή εξέλιξη επηρέασε, όπως ήταν φυσικό, και την κρατική δομή και λειτουργία: Από το κράτος απαιτήθηκε μια λειτουργία ορθολογική και διαφανής, που να εξασφαλίζει για τους πολίτες παροχές και ωφελήματα που να δικαιολογούν επαρκώς την ύπαρξη και τη λειτουργία του. Σε αυτήν την περίπτωση, ο κρατικός σχηματισμός δεν φοβάται την ελεύθερη και κριτική σκέψη των πολιτών του - αντιθέτως, τη χρειάζεται και την καλλιεργεί, ώστε να ωφεληθεί από αυτή, να βελτιωθεί και να προοδεύσει.

Όταν όμως, το κράτος δεν ανταποκρίνεται σε μια λειτουργία αποδεκτή κι ωφέλιμη για τους πολίτες του, κι αδυνατεί, λόγω έλλειψης κοινών συμπαγών στόχων και λειτουργικής ανεπάρκειας, να εμπνεύσει στα μέλη του εμπιστοσύνη κι αποδοχή, τότε χρειάζεται το μηχανισμό ελέγχου της σκέψης, τον οποίο εξυπηρετεί άριστα μια συγκεντρωτική και φοβική θρησκεία.

Έτσι, σε ένα τέτοιο κράτος, η επιβολή της θρησκευτικής πίστης μέσω μιας δεσποτικής εκκλησίας αποτελεί σύμμαχο της διατήρησης της κρατικής σταθερότητας και συνοχής, ενώ αντιθέτως, πολίτες με μηδενική θρησκευτική συνείδηση και πνεύμα αμφισβήτησης αντιμετωπίζονται ως άμεση απειλή για τη διατήρηση της κρατικής σταθερότητας.

Γι’ αυτό το λόγο και βρίσκουμε μεγάλες διαφοροποιήσεις στην αντιμετώπιση, μα και το συσχετισμό της θρησκείας με την κρατική εξουσία: Ένα κράτος που λειτουργεί σωστά και αποδοτικά, δεν φοβάται να έχει ελεύθερα σκεπτόμενους πολίτες - γι’ αυτό και το ζήτημα της θρησκευτικής πίστης δεν το αφορά άμεσα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σέβεται ή δεν αποδέχεται την ανθρώπινη –ατομική– επιλογή της θρησκευτικής πίστης, με την έννοια της πνευματικότητας. Μα ότι τη σέβεται και την αποδέχεται με τον ίδιο τρόπο που σέβεται και αποδέχεται και την επιλογή της αθεΐας, γιατί ακριβώς η ελεύθερη και κριτική σκέψη, που αυτή υποδηλώνει, δεν απειλεί την κρατική συσπείρωση και συνοχή.

Όταν όμως, η διαχείριση της κρατικής εξουσίας καταλήγει σε κοινωνική αδικία και λειτουργική ανεπάρκεια, τότε για την προστασία της από τις –εύλογες– διασπαστικές τάσεις των δυσαρεστημένων υπηκόων της, είναι απαραίτητη η ‘πνευματική υποδούλωση’ που εξασφαλίζει η θρησκευτική καθοδήγηση. Έτσι, σε ένα τέτοιο κράτος η δήλωση ‘άθεος’ αντιμετωπίζεται με δυσπιστία μέχρι και κοινωνική αποδοκιμασία, ενώ, από την άλλη, το ίδιο το κράτος επιβάλλει την ‘επίσημη κρατική θρησκεία’, εμφανίζοντας ως υποχρεωτική τη συμμετοχή σε θρησκευτικά μυστήρια (θρησκευτικός γάμος, βάφτιση κ.λπ.), ως εχέγγυα κοινωνικής αφομοίωσης και αποδοχής.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, η χώρα μας αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα αγαστής συνεργασίας κράτους και εκκλησίας - αν και η πιο καταναγκαστική κι ανελεύθερη εκδοχή του χριστιανισμού θεωρείται ο καθολικισμός, ο οποίος όμως δημιούργησε τη δική του αυτόνομη εξουσία, την οποία διαχωρίζει από τους κρατικούς εξουσιαστικούς θεσμούς.

Ροζίτα Σπινάσα

Θυμάμαι που μας έλεγαν στο σχολείο ότι ο πατριωτισμός είναι καλός ενώ ο εθνικισμός είναι κακός. Με την έννοια ότι πρέπει να αγαπάμε την πατρίδα μας, χωρίς να μισούμε τους ‘απέξω’. Αυτό το σχήμα μπορεί όμως να λειτουργήσει μόνο στην περίπτωση που είναι δυνατή μια απτή, θετική απεικόνιση της έννοιας της πατρίδας. Όταν δηλαδή υπάρχουν ορατοί, πρακτικοί κοινοί στόχοι και συμφέροντα, που καλούν σε κοινή δράση, η οποία δημιουργεί και τη συνείδηση της κοινωνικής ομάδας. Πρακτικά, αυτό το σχήμα μπορεί να λειτουργήσει σε τοπικά και ατομικά προσδιορίσιμες ομάδες, όπου οι στόχοι και η λειτουργία τους είναι διαφανής και κατανοητή στα μέλη τους. Τέτοιο παράδειγμα κρατικού σχηματισμού αποτελούσαν οι αρχαίες ‘πόλεις-κράτη’: Τοπικά περιορισμένες και με πολίτες που λίγο πολύ γνωρίζονταν μεταξύ τους, τα κοινά συμφέροντα ήσαν πραγματικότητα και αποτελούσαν ρεαλιστικούς και γι’ αυτό σεβαστούς κρίκους που ένωναν τους πολίτες μεταξύ τους.

Στα σύγχρονα ‘αχανή’ όμως κράτη η μόνη έννοια που καλείται στο προσκήνιο είναι ο εθνικισμός. Γιατί πώς μπορεί σήμερα να προσδιοριστεί η (θετική) έννοια της πατρίδας, της χώρας; Πιο κοινό στοιχείο της ζωής και της καθημερινότητας μπορεί να ενώσει τον κάτοικο της Κρήτης με αυτόν του Έβρου; Αναγκαστικά, η μόνη συνεκτική έννοια που μπορεί να τους κρατήσει κάτω από τη σκέπη του κοινού κράτους, είναι το αρνητικό αντίβαρο των ‘έξωθεν κινδύνων’. Για τους παραπάνω κατοίκους, το κοινό τους στοιχείο είναι ο φόβος του εισβολέα. Απέναντι σε αυτό καλούνται να ενωθούν και να υπερασπιστούν τα ‘κοινά εδάφη’ από εξωτερικές επιθέσεις, την ‘κοινή εθνική συνείδηση’ από αλλότριες αλλοιώσεις (η οποία ‘εθνική συνείδηση’ παραδόξως οριοθετείται από την ύπαρξη του ίδιου της του ‘εχθρού’!).

Φυσικά, επισήμως η έννοια του έθνους προσδιορίζεται και νομιμοποιείται με επίσημα ‘διαπιστευτήρια’: κοινή ιστορία, γλώσσα, θρησκεία - κι εδώ εντοπίζεται και η διαπλοκή των δύο εννοιών ‘πατρίς-θρηκεία’, που λειτουργούν μεταξύ τους συμπλεγματικά. Οι παραπάνω όμως, συσχετισμοί παραμένουν θεωρητικό άρμα και καθόλου δεν αφορούν την καθημερινή, πρακτική πορεία του ατόμου-υπηκόου, και τη σύμπλευσή του με τους υπόλοιπους ‘υπηκόους’. Αντίθετα μάλιστα, και αυτές υποτάσσονται στις εθνικές σκοπιμότητες, μορφοποιούμενες αναλόγως και καταλήγοντας δικό τους υποχείριο και υπο-δεκανίκι.

Κοινός φόβος λοιπόν, απέναντι στην εξωτερική απειλή (εδαφική, πολιτική, πολιτιστική) είναι το συστατικό στοιχείο του έθνους. Φόβος φυσικά καλλιεργήσιμος και υποβόλιμος - η γκλίτσα του βοσκού στο ‘εθνικό’ μάντρωμα. Φυσικά, ο φόβος αποτελεί μια απλή και άκρως αποτελεσματική μέθοδο: Διασπείρεται εύκολα (σε αυτό το σημείο υπάρχει και ‘αλληλοβοήθεια’ των γείτονων χωρών), εξουδετερώνοντας τις λογικές αναστολές και δίνοντας τροφή στα άλογα ανθρώπινα ένστικτα. Έτσι ο πολίτης μετατρέπεται με απλές κινήσεις ‘ματ’, από πολιτικό oν σε φοβισμένο, ανασφαλή υπήκοο, που ζητά προστασία από τη ‘μητέρα πατρίδα’. Προσχωρώντας υπό συνθήκες πίεσης και συναισθηματικής φόρτισης στη συνθήκη ‘εθνικής ταύτισης και συσπείρωσης’.

Ένα θαυμάσιο παράδειγμα μπορεί κανείς να δει στην ταινία «Το σκοτεινό χωριό» (Σιάμαλαν, 2004): Ένα ‘υπόδειγμα’ αυτάρκους και αυτόνομης κοινότητας, από το οποίο όμως κανείς κάτοικος δεν τολμά να ξεμυτίσει, αφού έξω από αυτό καραδοκούν τερατόμορφα πλάσματα έτοιμα να τον κατασπαράξουν. Τα οποία, όπως στο τέλος αποκαλύπτεται, δεν είναι άλλα από τους ίδιους του ‘προεστούς’ τους χωριού, που, φορώντας τραγόμορφες μουτσούνες δολοφονούν εν ψυχρώ τους παραβάτες, προκειμένου να συντηρήσουν το φοβικό μύθο που οι ίδιοι δημιούργησαν - το άβατο των συνόρων και τη φονική εξουσία τους συνάμα.

Όλα τα σύγχρονα κράτη βασίζονται και καλλιεργούν την έννοια της πατρίδας, δηλαδή της εθνικότητας, αφού, λόγω της μεγάλης εδαφικής τους επικράτειας, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν απτούς συνεκτικούς κρίκους που να συνδέουν και να αφορούν το σύνολο των πολιτών τους. Έτσι η πατρίδα, με τη συνεπακόλουθη εθνική υπερηφάνεια και ανωτερότητα, η οποία προσδιορίζεται από κάθε κράτος ανάλογα με το ιστορικό παρελθόν που προσφέρει η τοπική του επικράτεια, χρησιμοποιείται συστηματικά και επισταμένα, γεγονός που αποδεικνύουν οι εθνικιστικές εξάρσεις που ανθούν σε όλες τις ευρωπαϊκές και όχι μόνο χώρες.

Ροζίτα Σπινάσα

Κάθε κοινωνικός σχηματισμός, για να αντέξει στη φθορά του χρόνου και της φυγόκεντρης τάσης των μελών του, χρειάζεται ισχυρούς συνεκτικούς δεσμούς, που να κρατούν τα άτομα ενωμένα μεταξύ τους. Οι δεσμοί αυτοί συνίστανται, κατ’ αρχάς, στους ίδιους τους λόγους, για τους οποίους δημιουργήθηκε η ομάδα: Κοινές ανάγκες και κοινά συμφέροντα, τα οποία εξυπηρετούνται καλύτερα από τις συντονισμένες προσπάθειες των πολλών, αντί για τις ανοργάνωτες και ανεπαρκείς των ατόμων ξεχωριστά. Είτε αυτό ήταν η άμυνα απέναντι στα σαρκοβόρα στοιχεία της φύσης, για τις πρωτόγονες κοινωνίες, είτε η άθληση των νέων της πόλης, στην περίπτωση ενός αθλητικού συλλόγου, ο –θετικός– κοινός στόχος θα πρέπει να είναι παρών, ορατός και επιτεύξιμος, προκειμένου η ομάδα να υπάρξει και να λειτουργήσει σωστά.

Υπάρχει όμως και η περίπτωση, στο πέρασμα του χρόνου, οι αρχικοί λόγοι δημιουργίας της να θολώνουν και να χάνουν το περίγραμμά τους, είτε γιατί κατέληξαν να μην εξυπηρετούνται πραγματικά από την ομάδα, είτε γιατί τα μέλη της έχουν γίνει τόσα πολλά, που να μην επιθυμούν πια τους ίδιους στόχους και κατευθύνσεις. Τότε είναι που η ομάδα χάνει τη συνεκτικότητα και την ομοιογένειά της, και κινδυνεύει είτε να διασπαστεί, είτε να εκφυλιστεί σε άτακτο κι ανεξέλεγκτο όχλο αντικρουόμενων δυνάμεων.

Επειδή όμως, η ύπαρξη της ομάδας μπορεί να μην εξυπηρετεί πια τους συστατικούς της σκοπούς, είναι όμως απαραίτητη για τη διατήρηση της κατεστημένης πλέον κατάστασης, από την οποία αντλούν οφέλη οι επικεφαλής της, επιστρατεύονται από αυτούς νέες έννοιες, θεωρητικές κυρίως κατασκευές, οι οποίες λειτουργούν πλέον αρνητικά, ως αντι-στόχοι, υποκαθιστώντας τις αρχικούς, θετικούς και δημιουργικούς συλλογικούς δεσμούς, οι οποίοι τείνουν να εκλείψουν.

Το ίδιο φυσικά συμβαίνει και στην περίπτωση του κράτους: Όσο απομακρυνόμαστε χρονικά και πληθυσμικά, από τον αρχικό κρατικό σχηματισμό, τόσο περισσότερο παραπαίει η κρατική συνοχή των μελών του. Προκειμένου λοιπόν, να υποστηριχτεί η κρατική σταθερότητα, επιστρατεύονται από την κρατική εξουσία τα απαραίτητα δεκανίκια. Έτσι το γνωστό τρίπτυχο ‘πατρίς-θρησκεία-οικογένεια’ καλείται να διασώσει τη χαμένη πίστη στη λειτουργία, μα και την ίδια την ύπαρξη του κρατικού σχηματισμού.

Και μπορεί στον τόπο μας η φράση αυτή να ήταν στην προπολιτευτική εποχή απροκάλυπτο σλόγκαν συναισθηματικής φόρτισης, αυτό όμως δε σημαίνει ότι αποτελεί αποκλειστική μας πατέντα: Κάθε κράτος έχει την τάση να καταφεύγει στις παραπάνω τρεις έννοιες –λιγότερο ως ‘καρότο’ και περισσότερο ως ‘μαστίγιο’– όταν αρχίσει να στερεύει από πραγματικές κοινές επιδιώξεις, μα και από αποτελεσματική κι ωφέλιμη για τους πολίτες λειτουργία. Στην ουσία, το παραπάνω τρίπτυχο αποτελεί ένα είδος βαρόμετρου: Όσο μεγαλύτερη σημασία διαδραματίζει για τη συσπείρωση και λειτουργία του κράτους, τόσο περισσότερο ‘ασθενούν’ οι κοινωνικοί του θεσμοί - αντίθετα, σε ένα κράτος με υγιή, ωφέλιμη και δημιουργική για τα άτομα λειτουργία, οι παραπάνω έννοιες τείνουν να είναι παντελώς αδιάφορες.

Εξετάζοντας τα στοιχεία αυτά ένα ένα, αλλά και τη μεταξύ τους εμπλοκή και ανάμειξη, φανερώνονται αβίαστα τα φοβικά μηνύματα που κρύβονται πίσω τους, και που σκοπό έχουν να αφοπλίσουν το άτομο από οποιαδήποτε τάση κοινωνικής απόσχισης και αυτονόμησης.

(to be continued)

Ροζίτα Σπινάσα

Είδηση 1: Δωρεάν θα χορηγείται το εμβόλιο κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε κορίτσια από 12 έως 15 ετών, όπως προβλέπει η εγκύκλιος που υπογράφηκε τη Δευτέρα από την υπουργό Απασχόλησης Φάνη Πετραλιά. Το σωτήριο εμβόλιο, που θα καλύπτεται από όλα τα ταμεία, εντάχθηκε στο πρόγραμμα εθνικού εμβολιασμού και θα είναι υποχρεωτικό σε όλα τα κορίτσια των παραπάνω ηλικιών. Αυτό σημαίνει ότι τα ταμεία θα κληθούν να καταβάλουν για 200.000 περίπου κορίτσια δωρεάν τις τρεις δόσεις του εμβολίου, που αγγίζουν τα 490 ευρώ.

Για τις ηλικίες από 16 έως 26 ετών, οι γιατροί συνιστούν μεν να γίνει το εμβόλιο για πρώτη φορά, δεν το εντάσσουν όμως στο πρόγραμμα υποχρεωτικού εμβολιασμού αφού δεν έχει την ίδια αποτελεσματικότητα στην πρόληψη κατά του καρκίνου της μήτρας όσο στις μικρότερες ηλικίες. Πρόκειται για επιπλέον 600.000 νεαρές γυναίκες, δηλαδή ένα παραπάνω κόστος 294.000.000 ευρώ για τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία προσανατολίζονται για τις ηλικίες αυτές στη συμμετοχή των ασφαλισμένων μέχρι 25%.

Από τους πρώτους υπολογισμούς, το ΙΚΑ -που έχει τους μισούς ασφαλισμένους- υπολογίζει ότι το κόστος θα φτάσει τα 108.000.000 ευρώ. Η διοίκηση του ταμείου εξετάζει το ενδεχόμενο να προβεί και σε διαγωνισμό ώστε να πετύχει νοσοκομειακή τιμή εμβολίου, δηλαδή 324 ευρώ τις τρεις δόσεις.

Είδηση 2: Εκτός από το κόστος του ίδιου του εμβολίου ως σκευάσματος, η τιμή του διαμορφώνεται διαφορετικά από χώρα σε χώρα. Για παράδειγμα, σημειώνεται ότι στις ΗΠΑ κοστίζει 360 δολάρια, ενώ σύμφωνα με την Παιδιατρική Εταιρεία της Αυστρίας το κόστος του στο συγκεκριμένο κράτος ανέρχεται σε 220 ευρώ (και γίνονται συζητήσεις για μείωσή του στα 150 ευρώ). Οι γνωρίζοντες τα του χώρου αναφέρουν ότι στη χώρα μας το τελικό κόστος διαμορφώνεται με βάση τα έξοδα μεταφοράς (πρόκειται για εισαγόμενο προϊόν), αλλά και τα «καπέλα» φαρμακαποθηκών και φαρμακείων.

Απορία #1: Γιαννακόπουλοι δεν υπάρχουν στην Αυστρία;
Απορία #2: Αν εισάγω απ’την Αυστρία και τους το πουλήσω με 225 ευρώ θα προτιμήσουν εμένα ή το ...φαρμακείο;
Απορία #3: Τί θα κάνεις αύριο που θα σου ζητήσουν να δουλεύεις μέχρι τα 70 για να πάρεις σύνταξη ώστε να σωθεί το IKA απ'τα χρέη του;

Μπάμπης Αργυρίου

Απ’τις ειδήσεις του Sky, Τρίτη 16/1:

“Περιθώριο μέχρι το τέλος του μήνα δίνει το υπουργείο εξωτερικών στη μη κυβερνητική οργάνωση της εκκλησίας “Αλληλεγγύη” προκειμένου να επιστραφούν τα 5,6 εκατομμύρια ευρώ που διατέθηκαν για αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας που δεν έγινε ποτέ. Στο παρασκήνιο επιστολές, non paper, αλλά και δικαστικές διαμάχες.

Το υπουργείο εξωτερικών ζητά να επιστραφούν τα 5,6 εκατομμύρια ευρώ που εκταμιεύτηκαν απ’τη μη κυβερνητική οργάνωση της εκκλησίας Αλληλεγγύη για αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στο Ιράκ. Η αποστολή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ κι ο αρμόδιος υφυπουργός Πέτρος Δούκας ζητά να επιστραφούν τα χρήματα μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου αλλιώς η πολιτεία θα κινηθεί νομικά. Ωστόσο αντιδράσεις στους ιεράρχες αλλά και αίσθηση προκαλεί η πρωτοβουλία της Αλληλεγγύης να αποστείλει επιστολή στους μητροπολίτες στην οποία επισημαίνεται ότι η υπουργός εξωτερικών κα Ντόρα Μπακογιάννη σε συνάντηση που είχε με τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο είχε δεσμευτεί ότι το θέμα θα διευθετηθεί από εκείνη προσωπικά κατά τρόπο δίκαιο και ευνοϊκό, όπως αναφέρει το κείμενο, για την οργάνωση”.

Μ.Α.